Ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) της ΕΕ απαιτεί από 1 Ιανουαρίου 2026 οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων υψηλής έντασης άνθρακα να γίνονται μόνο από αδειοδοτημένους διασαφιστές. Πρόκειται για τον ίδιο τον εισαγωγέα ή τον έμμεσο τελωνειακό εκπρόσωπό του.
Τι είναι ο «αδειοδοτημένος διασαφιστής»;
Είναι το πρόσωπο που έχει λάβει άδεια από την αρμόδια εθνική αρχή ώστε να εισάγει στην ΕΕ προϊόντα που υπάγονται στο CBAM, να αγοράζει/παραδίδει πιστοποιητικά CBAM και να υποβάλλει τις ετήσιες δηλώσεις εκπομπών. Η νομική βάση βρίσκεται στα άρθρα 4–6 και 17 του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/956.
Ποιοι το χρειάζονται;
- Εισαγωγείς εγκατεστημένοι στην Ελλάδα που φέρνουν στην ΕΕ προϊόντα CBAM (π.χ. σίδηρος/χάλυβας, τσιμέντο, αλουμίνιο, λιπάσματα, υδρογόνο, ηλεκτρική ενέργεια).
- Εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας: ισχύει ειδική παρέκκλιση για τους κατόχους κατανεμημένης δυναμικότητας που τη δηλώνουν στην εισαγωγή.
Οριστική εφαρμογή:
- Από 1/1/2026 επιτρέπεται εισαγωγή προϊόντων CBAM μόνο από αδειοδοτημένους διασαφιστές. Η πρώτη ετήσια δήλωση υποβάλλεται έως 31/5/2027 για το έτος 2026.
Δικαιολογητικά & πληροφορίες που ζητούνται
Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/956 και τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/486, καθώς και τον εθνικό οδηγό:
- Στοιχεία εταιρείας: επωνυμία/διεύθυνση, EORI, περιγραφή κύριας δραστηριότητας στην ΕΕ, τυχόν καθεστώς AEO.
- Εκτιμήσεις εισαγωγών ανά είδος προϊόντος (ποσότητες σε τόνους ή MWh για ρεύμα & νομισματική αξία) για τρέχον και επόμενο έτος.
- Οικονομική ικανότητα: οικονομικές καταστάσεις έως 3ετίας, φορολογική ενημερότητα, ενιαίο πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας, τυχόν πρόσθετα αποδεικτικά. Αν η εγκατάσταση στην Ελλάδα είναι <2 έτη, απαιτείται τραπεζική εγγυητική· το ποσό ορίζεται από την Εθνική Αρχή.
- Επιχειρησιακή ικανότητα: οργανόγραμμα, διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου, αποδεικτικά για πρόληψη/ανίχνευση σφαλμάτων CBAM και διαχείριση υποχρεώσεων πιστοποιητικών.
- Κανονιστική συμμόρφωση: υπεύθυνη δήλωση μη παραβάσεων την τελευταία 5ετία και απόσπασμα ποινικού μητρώου & ταυτοποίηση για διαχειριστές/εκπροσώπους/πραγματικούς δικαιούχους.
Που και πως υποβάλλεται η αίτηση;
- Η αίτηση γίνεται ηλεκτρονικά στο υποσύστημα αδειοδοτήσεων του CBAM Registry της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η είσοδος γίνεται με TAXISnet και ολοκληρώνετε τρεις καρτέλες: Stakeholders details, Activity details, Financial & operational details.
Ποιος είναι ο χρόνος εξέτασης;
- Η Εθνική Αρχή εξετάζει τις αιτήσεις εντός 120 ημερών (με δυνατότητα παράτασης έως 30 ημέρες εφόσον ζητηθούν συμπληρωματικά στοιχεία – μέγιστο 180 ημέρες).
Συχνές ερωτήσεις
Ποιοι πρέπει να κάνουν αίτηση για άδεια διασαφιστή;
Αν εκτιμάτε εισαγωγές ≥ 50 τόνους/έτος σε προϊόντα CBAM, προτείνεται άμεση αίτηση· αν <50 τόνους, προτείνεται το φθινόπωρο 2025.
Τι συμβαίνει αν δεν έχω άδεια την 1/1/2026;
Δεν μπορείτε να ολοκληρώσετε τελωνειακή θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία για προϊόντα που εμπίπτουν στο CBAM.
Μπορεί να αιτηθώ οποτεδήποτε;
Ναι, αλλά η άδεια πρέπει να έχει εκδοθεί πριν από την πρώτη εισαγωγή από 1/1/2026. Προτείνεται να ολοκληρώσετε την αίτηση εντός του 2025.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε
- Έλεγχο επιλεξιμότητας & χαρτογράφηση προϊόντων CBAM
- Συγκέντρωση δικαιολογητικών & προ-έλεγχο συμμόρφωσης
- Υποβολή αίτησης στο CBAM Registry και παρακολούθηση εξέτασης
- Οργάνωση διαδικασιών για δηλώσεις & πιστοποιητικά CBAM
Επικοινωνήστε μαζί μας για μια στοχευμένη εκτίμηση και checklist υποβολής.
